OpenThai 2.0 Legal — AI กฎหมายไทยที่จำตัวบทได้ขึ้นใจ และนำไปรันเองได้

วันนี้เราขอเปิดตัว OpenThai 2.0 Legal โมเดลภาษาขนาดใหญ่แบบเปิด (open-weight) ที่พัฒนาขึ้นเพื่องานกฎหมายไทยโดยเฉพาะ พร้อมเปิดให้ดาวน์โหลดน้ำหนักโมเดลได้ฟรีบน Hugging Face โมเดลนี้สร้างโดยคนไทย เพื่อคนไทย สำหรับทนายความ ที่ปรึกษากฎหมายภายในองค์กร ทีมกำกับดูแล ผู้พัฒนาเทคโนโลยีทางกฎหมาย และหน่วยงานภาครัฐ ที่ต้องการคำตอบด้านกฎหมายและคำพิพากษาไทยที่เชื่อถือได้และอ้างอิงแหล่งที่มาได้
หน้าโมเดล: iapp.co.th/openmodels/openthai2p0-legal · ดาวน์โหลด: huggingface.co/iapp/openthai2.0-legal-thaillm-nemotron-3-nano-30b-a3b
รู้กฎหมายโดยไม่ต้องมีใครบอกตัวบท
แชตบอตกฎหมายส่วนใหญ่เก่งได้เท่าที่เอกสารที่เราป้อนให้เท่านั้น พอไม่มีเอกสาร ก็เดา
แต่เมื่อถาม OpenThai 2.0 Legal โดยไม่ใส่ตัวบทกฎหมายมาในคำถามเลย โมเดลยังจดจำและอ้างอิงชื่อกฎหมายและ มาตรา ที่ถูกต้องได้จากความจำของตนเอง ผลการทดสอบที่ตรวจให้คะแนนด้วยโปรแกรมชี้ว่า โมเดลนี้จดจำตัวบทกฎหมายไทยได้แม่นที่สุดในบรรดาโมเดลที่ผู้ใช้นำไปรันเองได้ โดยจำได้แม่นกว่าโมเดล Qwen3.6-35B ซึ่งใหญ่กว่ามากถึง ราว 4 เท่า ในหมวดประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ ชนะครบทั้งสี่ด้าน ในการประเมินการเขียนวิเคราะห์แบบข้อสอบเนติบัณฑิตเมื่อเทียบกับคู่แข่งรายเดียวกัน ตั้งแต่ความถูกต้องของการอ้างอิงไปจนถึงการให้เหตุผลทางกฎหมาย

| การประเมิน | OpenThai 2.0 Legal | Qwen3.6-35B | Nemotron-3-30B (ฐาน) |
|---|---|---|---|
| Closed-book · จำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (n=3,729) | 0.07 | 0.02 | 0.001 |
| Closed-book · จำประมวลรัษฎากร (n=50) | 0.40 | 0.36 | 0.31 |
| Open-book · อ้างมาตราจากบริบท (n=3,729) | 0.99 | 0.99 | 0.98 |
| Open-book · ภาษี echo (n=50) | 0.84 | 0.84 | 0.64 |
| Open-book · ภาษี เลือกมาตราท่ามกลางตัวลวง (n=50) | 0.69 | 0.64 | 0.45 |
| บทวิเคราะห์ · ความถูกต้องของการอ้างอิง (n=72) | 0.25 | 0.09 | 0.02 |
| บทวิเคราะห์ · สรุปข้อวินิจฉัยถูกต้อง (n=72) | 0.57 | 0.50 | 0.31 |
| บทวิเคราะห์ · ครอบคลุมประเด็นสำคัญ (n=72) | 0.60 | 0.55 | 0.27 |
| บทวิเคราะห์ · คุณภาพการเขียน (n=72) | 0.46 | 0.43 | 0.13 |
คะแนนอยู่ระหว่าง 0 ถึง 1 ยิ่งสูงยิ่งดี แถวที่เป็นการอ้างอิงใช้ตัวให้คะแนน citation-F1 ของ NitiBench ส่วนข้อวินิจฉัย ความครอบคลุม และคุณภาพการเขียน ตัดสินโดย Gemini 3.1 Flash Lite ทุกโมเดลถูกรันใหม่ทั้งหมดภายใต้โปรโตคอลเดียวกัน คือรันครั้งเดียว ปิดโหมดคิด และตรวจการอ้างอิงด้วยโปรแกรม ไม่ใช้ AI เป็นผู้ตัดสิน
ขอบอกข้อจำกัดไว้ตรงนี้เลยอย่างตรงไปตรงมา ยังมีบริการคลาวด์แบบปิดที่จำกฎหมายไทยได้มากกว่าเรา ข้อความของเราจึงจำกัดเฉพาะ โมเดลที่คุณนำไปรันบนเครื่องของตนเองได้ ซึ่งในกลุ่มนั้น นี่คือผลดีที่สุดเท่าที่เราวัดได้
ทุกคำตอบระบุแหล่งที่มา
การรู้กฎหมายเป็นเพียงครึ่งเดียว งานกฎหมายต้องการคำตอบที่ตรวจสอบได้
OpenThai 2.0 Legal ส่งคืนชื่อกฎหมายและมาตราที่ถูกต้องในรูปแบบ JSON ที่กำหนดไว้ตายตัว
{"answer": "นาย ก. ต้องรับผิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420",
"citations": [{"law": "ปร ะมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์", "section": "420"}]}
นี่ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงามของรูปแบบ แต่คือสิ่งที่ทำให้โมเดลนำไปใช้ในซอฟต์แวร์ได้จริง การอ้างอิงถูกแปลงเข้าสู่ระบบ RAG เครื่องมือร่างเอกสาร และกระบวนการตรวจทานได้ทันที และผู้ตรวจสามารถพิสูจน์การอ้างอิงแต่ละรายการกับตัวบทได้ แทนที่จะต้องเชื่อ
ในโหมด RAG โมเดลจะได้รับมาตราที่คัดมาให้ แล้วอ้างอิงเฉพาะมาตราที่ใช้บังคับจริงเท่านั้น ใช้ได้กับระบบค้นคืนเอกสารที่คุณมีอยู่แล้ว ไม่ผูกกับโมเดล embedding หรือ rerank ตัวใดเป็นการเฉพาะ และเพราะความสามารถแบบ closed-book แข็งแรงอยู่แล้ว คำถามจำนวนมากจึงไม่ต้อ งใช้ระบบค้นคืนเลย
รันบนเครื่องของคุณเองได้
ข้อนี้สำคัญยิ่งกว่าตัวเลขในชุดทดสอบใด ๆ เพราะสำนวนคดี ข้อมูลลูกความ และการสอบสวนภายใน คือข้อมูลที่องค์กรส่งออกไปยังคลาวด์ของคนอื่นไม่ได้
OpenThai 2.0 Legal เป็นโมเดล Mixture-of-Experts ขนาด 3 หมื่นล้านพารามิเตอร์ ที่ทำงานจริงเพียง ~3 พันล้านพารามิเตอร์ต่อโทเคน จึงรันได้บน GPU เพียงตัวเดียวที่มี VRAM เริ่มต้น 24 GB ด้วย NVFP4 (4-bit) หรือหากต้องการความแม่นยำเต็มรูปแบบ (bfloat16) ก็รันได้บน H100 สองตัว สำนักงานกฎหมาย ธนาคาร และหน่วยงานภาครัฐ จึงเก็บงานที่เป็นความลับไว้ภายในองค์กรได้ทั้งหมด ภายใต้การกำกับดูแลของตนเอง